Περνώντας από την Ευρώπη εν μέσω κρίσης 3:Πράγα τα Χριστούγεννα

Να μαστε πάλι εκεί, πρώτη φορά πηγαίνω χειμώνα, δεν είχα την ευκαιρία. Δόξα το Θεό δεν έχει πολύ κρύο, γύρω στους πέντε βαθμούς, στην Ελλάδα βέβαια έχει ξεχάσει να χειμωνιάσει και είχε 17...

Έχω πάει πολλές φορές σε αυτή την πόλη, την κατεξοχήν τουριστική, αλλά είμαι κάτι μεταξύ τουρίστα και εργαζόμενου, οπότε έχω και μια άποψη απαλλαγμένη του stardust της τουριστόπολης. Παρόλα αυτά, πέτυχε το σκοπό της να με κάνει να νιώσω όμορφα το Δεκέμβρη αν και μόνη μου εκεί. Η Πράγα είναι μια πόλη που δεν προσποιείται κάτι που δεν είναι. Στην κεντρική πλατεία, ένα κατάλαμπο χριστουγεννιάτικο δέντρο με μια ξύλινη φάτνη, ενδεικτική της τέχνης τους. Παραδίπλα, μια σκηνή διακοσμημένη με λαμπάκια, η οποία θα φιλοξενήσει συναυλίες στην πιο γιορτινή περίοδο. Στο κέντρο λοιπόν της πλατείας, ξύλινα σπιτάκια με χριστουγεννιάτικες λιχουδιές, λουκάνικα ή κρεατικά, που ανά μισή ώρα θα θες κάτι να δοκιμάζεις λόγω του κρύου. Τουριστική πραμάτεια στα υπόλοιπα ξύλινα σπιτάκια, με έμφαση όμως στην παραδοσιακή τέχνη της υπαίθρου. Η ατμόσφαιρα έχει κάτι το αυθεντικό μεσαιωνικό βορειοευρωπαικό, χωρίς να μας τρελάνουν με τον Κάρολο και κάθε ένδοξο τέκνο τους. Μουσική σε εκκλησίες, συναγωγές, την όπερα, το δημοτικό θέατρο, δίνουν επιλογές να νιώσεις την βορειοευρωπαική κουλτούρα από το να περιφέρεσαι απλά σαν τουρίστας. Βέβαια, το τίμημα μπορεί να είναι εξίσου ακριβό με το Μέγαρο στην Αθήνα, αλλά μιλάμε για έξοχα κτήρια της εποχής εκείνης... Φωτισμένη όσο πρέπει, με μια υπέροχη θαλπωρή και έλλειψη μπουρζουαζίας. Δεν είναι η Βιέννη ούτε κάποια πόλη της Ελβετίας. Δεν προσποιούνται κάτι που δεν είναι. Είναι μια πάρα πολύ ωραία παλιά πόλη, που έτυχε να έχει κομμουνισμό και πριν αυτού ένδοξο παρελθόν. Για το λόγο αυτό, πολλά από τα πράγματα που προσφέρουν, δεν είναι τόσο χλιδάτα όπως σε αμοιγώς δυτικές πόλεις. Δεν πτοούμαστε φυσικά.

Όπως προανάφερα, δεν είχα πάει χειμώνα. Δεν είχα καταλάβει ποια εποχή του χρόνου να προτείνω για Πράγα. Όλες οι μέρες σε κάθε εποχή μου δείχναν ίδιες, σα να έπαιζε το ίδιο κλιπ κάθε φορά. Τώρα μπορώ να πω με σιγουριά, Χριστούγεννα. Καλού κακού, πάρτε και μια πρόγνωση καιρού, γιατί δεν υπάρχει χειρότερο πράγμα να βολοδέρνεις με μείον κελσίου. Ακόμα κι αν λέτε ότι το αντέχετε, δεν είναι το ίδιο να περπατάς συνέχεια.

Α, και έχουν πολύ ωραία χειροποίητα χριστουγεννιάτικα στολίδια, ειδικά οι μικρές μπάλες δίνουν ρέστα...

Περνώντας από την Ευρώπη εν μέσω κρίσης 2:Τα σοκολατάκια

Αφήνω τις συγκρίσεις του 1ου μέρους και πάω να περάσω την ώρα μου στα duty free. Η αλήθεια είναι ότι τον τελευταίο καιρό είμαι πολύ σφιγμένη στις αγορές μου στην Ελλάδα, λόγω ψυχολογίας αλλά και πραγματισμού. Ήμουν αποφασισμένη να σνομπάρω τα καλλυντικά και τα αρώματα, έχοντας αφήσει πίσω την παλιά ψυχολογία υπερκαταναλωτή που αγόραζε ότι μπορούσε και ίσως δεν μπορούσε. Αν ήταν να αγοράσω εξάλλου, θα τα αγόραζα εν γνώση μου από την Ελλάδα 'και όχι από τους Γερμανούς'. Ωστόσο το duty free του Μονάχου, σε πρώιμη χριστουγεννιάτικη περίοδο, ήταν γεμάτο από χαριτωμένα μεταλλικά σοκολατόκουτα, διακοσμημένα με την βορειοευρωπαική γιορτινή αισθητική, ξυπνόντας το παιδί μέσα σου. Δεν είμαι fun της σοκολάτας (παραδόξως), αλλά το να μου μείνει ένα τέτοιο κουτάκι μετά τις γιορτές για να βάζω μέσα τα φρουτένια τσαγάκια που μαζεύω από τα ξενοδοχεία, φάνταζε πολύ ζεστή ιδέα...Και να, το άλλο μικρό κουτάκι σαν μπιζουτιερίτσα με τα τριαντάφυλλα απέξω, η μαμά θα ξετρελαθεί να βάζει τα άχρηστα μικροπράγματα της εκεί μέσα. Και να μην πάρω ένα ακόμα, ωραίο δώρο φαίνεται τώρα μέσα στις γιορτές, όλο και κάτι θα δωρίσουμε. Στην άλλη στροφή, μην έχουν μέσα μπογιές faber castell αυτά τα καλλιτεχνικότατα μεταλλικά φλατ κουτάκια με ζωγραφιά απέξω; Όχι, δεν έχουν μπογιές, έχουν σοκολατάκια! Τι ωραίο δώρο, πόσο θα το εκτιμήσουν οι φιλότεχνοι φίλοι, αλλά κι εγώ φιλότεχνη είμαι, με καλό background γνώσεων, να μην πάρω ένα και για μένα; Α, και να μην ξεχάσω και τους ανθρώπους στη δουλειά, πάλι εμένα έτυχε να φύγω, να μην τους πάω και δυο σοκολατάκια όταν γυρίσω από το ταξίδι, ειδικά στην περίοδο που διανύουμε που όλοι θέλουν να νιώθουν ότι θα τους κάνεις ένα δώρο; Βάλε ένα toblerone να εκπληρώσει τον λειτουργικό σκοπό του. Πηγαίνοντας προς το ταμείο, σίγουρη ότι είχα εκπληρώσει το σκοπό μου, νασου ένα τρομερό μεταλλικό κουτί με ζωγραφιστό καρουσέλ, που άμα το περιέστρεφες έβγαζε ήχο! Και τι περίεργο, είχε και σοκολατάκια μέσα!Κάνω τις χειρότερες σκέψεις για το πόσο θα κοστίζει και ρωτάω την κοπέλα στο ταμείο. Μου λέει θερτήν και δεν είμαι σίγουρη αν άκουσα θέρτι. Την βάζω να μου το πει καθαρότερα και ενοχλημένη για την αμφισβήτηση της προφοράς της το ξαναλέει. Θέρτην. Τέλειο. Ότι πρέπει για την μικρή κορούλα της φίλης μου, που αν και μόλις ενός έτους, σίγουρα θα παίξει με το καρουσέλ ακόμα και αν δεν φάει τα σοκολατάκια...

Τοποθετώντας το στο καλάθι μου, συνειδητοποιώ ότι δεν είμαι έτοιμη να περάσω το ταμείο. Έχω αφήσει έναν ανοιχτό λογαριασμό από την προηγούμενη φορά σε αυτό το αεροδρόμιο. Ήμουνα βαρύ πεπόνι με τα λουκάνικα, τώρα, εδώ που φτάσαμε, μήπως να τα πάρω;Όλη τη γκάμα. Λίγο παραδίπλα δίνω μια ευκαιρία στα σουβενίρ για να βρω κάτι αξιοπρεπές για γερμανοτραφή φίλο, ούτως ή άλλως θα του έκανα δώρο τις γιορτές. Με μεγάλη προσπάθεια σκανάροντας ανάμεσα σε ποτήρια με βυζωτές βοσκοπούλες, βαυαρούς ορεσίβιους, θυρεούς και θλιβερότερα του καρτουνίστικου κάστρα, καταφέρνω να βρω μια γκρι κούπα με έναν ανδροπρεπή αετό-θυρεό. Όλα βρίσκονται, αρκεί να ψάξεις. Το τελειωτικό χτύπημα θα το έδινε μια υπέροχη πορσελάνινη κανάτα σαν αυτές που μας βάζουν την μπύρα στις μπυραρίες. Δοκιμάσα να την σηκώσω, τη δίλιτρη. Η γυμναστική μάλλον δεν έχει φτάσει για σήκωμα κανάτας, φαντάσου να βάλω και μπύρα μέσα. Δεν ήξερα εκείνη τη στιγμή τι δεν αντέχει πιο πολύ, το χέρι μου ή η τσέπη μου.

Αποφασισμένη για το τι είχα συλλέξει μέχρι στιγμής και με μεγάλη χαρά για τα δωράκια που είχα πάρει, προχώρησα προς το ταμείο. Ογδόντα ευρώ. Αστραπιαία από το μυαλό μου περνάει η ανάμνηση ότι τρία χρόνια πιο πριν, Δεκέμβρη πάλι, είχα κάνει τον ίδιο ακριβώς λογαριασμό στο Βέλγιο, αγοράζοντας σοκολάτες και μπύρες. Το θυμάμαι πάντα αυτό, γιατί μου είχε κάνει εντύπωση πως τα είχα καταφέρει. Τρία χρόνια τώρα, εν μέσω της κρίσης, πολλές φορές θυμάμαι το κατόρθωμα του Βελγίου, πως μπορείς να σκορπίσεις λεφτά σε είκοσι λεπτά για να ευχαριστήσεις τους άλλους. Έλεγα στον εαυτό μου ότι δεν θα το ξανακάνω, ότι δεν υπάρχουν περιθώρια πια για τέτοιες γαλλαντομίες. Αλλάζει ο άνθρωπος; Νιώθω υπέροχα που μπορώ να τα προσφέρω. Ξέρω ότι οι φίλοι θα το εκτιμήσουν. Σκέφτομαι ότι ίσως πήρα και λίγα. Ξέρω τα όρια μου, αν μείνω άνεργη του χρόνου (ποιος ξέρει πλέον;), θα πίνω τσαγάκι στο σπίτι από τα 'κλεμμένα' φακελάκια των ξενοδοχείων, πάντα στο μεταλλικό κουτάκι. Αυτός δεν είναι ένας λόγος να συνεχίσεις;

Περνώντας από την Ευρώπη εν μέσω κρίσης 1:Ο καφές

Δεν παίζει απόλυτο ρόλο ο προορισμός. Ούτε ίσως ο λόγος, επαγγελματικό ταξίδι, τι άλλο. Ρόλο παίζει η διάθεση. Ένα καλά ορισμένο ταξίδι,για την Πράγα, με πτήση από νωρίς το πρωί για να είμαι στη δουλειά το μεσημέρι. Στόχος να κρατήσει τρεις μέρες και να είμαι πίσω εγκαίρως. Η γερμανική αεροπορική είχε άλλη άποψη. Στο ενδιάμεσο αεροδρόμιο, δώσαν το σκάφος σε μια άλλη υπερναυλωμένη πτήση, για να μην δώσουν αποζημιώσεις στους επιβάτες που θα έμεναν απ' έξω. Με έστειλαν σε άλλο κεντρικό αεροδρόμιο της γερμανίας για να πάω στην Πράγα. Η υπέροχη κεντροευρωπαική γειτονιά: Όλες οι πόλεις κοντά σε απόσταση μιας ώρας. Βρέξει χιονίσει, τα αεροπλάνα πετάνε. Σιγά το πράγμα. Γλώσσες γερμανικές και πειραγμένες σλάβικες, άμα μάθεις μερικές λέξεις, μπορείς να συσχετίσεις τα πάντα άμα το χεις λίγο.

Η χώρα μου δεν είναι και στα καλύτερα στη σχέση της με τη Γερμανία αυτό τον καιρό. Γιατί να τους συμπαθούμε, δεν είναι υποχρεωτικό. Έμεινα δύο ώρες στο αεροδρόμιο του Μονάχου και μιάμιση στης Φρανγκφούρτης, τα οποία αποτελούν hub αεροδρόμια. Το φιλόξενο στο μουντό αεροδρομιακό περιβάλλον, είναι η παροχή δωρεάν καφέ και ροφημάτων από μηχανήματα σε κάθε gate. Στην όποια ποιότητα καφέ που βγάζει ένα μηχάνημα. Γιατί να εκτιμώ τόσο αυτή τη 'χειρονομία'; Γιατί κάνουν το σωστό, σε ένα αεροδρόμιο που σφίζει από connecting flights, δεν έχουν σκοπό να γδάρουν τον επιβάτη. Είναι hub και κερδίζουν από αυτό. Επίσης, μου κάνει εντύπωση η έλλειψη πάρα πολλών καταστημάτων εστίασης, στην Αθήνα έχει περισσότερες επιλογές ενώ στη Γερμανία, μετρημένα στα δάχτυλα του ενός χεριού, αποτελούν επιλογή αν κάποιος θέλει ένα καλύτερο καφέ και φαγητό επιπρόσθετα. Γιατί μπαίνω σε συγκρίσεις; Πάμπολλες φορές ακούμε στις ειδήσεις ότι θέλουμε να γίνει το αεροδρόμιο της Αθήνας hub, αλλά δεν τα καταφέρνουμε, λόγω του υψηλού μας κόστους. Πως να τα καταφέρουμε, όταν δεν ξεκινάμε από το βασικό που είναι αξία στον πελάτη; Όταν όλα τα βλέπουμε απλά πως θα χρεώσουμε χωρίς να κάνουμε μια συνδυαστική σκέψη για αυτό που προσφέρουμε και θα δώσουμε για να πάρουμε; Όταν οι λεκάνες στις τουαλέτες αφίξεων, θέλουν παντελή αλλαγή και μυρίζουν; Για να είμαι δίκαιη όμως, την άλλη φορά στης Φρανγκφούρτης, είχα δει ποντικάκι κοντά στα τζάμια στο δρόμο για ένα gate.